SEMINAR ZA SVAKOGA: „POLITIČKI EKSTREMIZMI“ U MUZEJIMA SRBIJE

<p><em>Subota 28. januar 2017, 12-17h, Kulturni centar RexJevrejska 16</em></p>

<p><img alt="" height="300" src="/sites/default/files/16117777_10154015698307251_1658921426_n.jpg" width="400" /><span style="font-size:11px"><em>&nbsp;</em></span></p>

<p><span style="font-size:11px"><em>Ilustracija: detalj iz postavke Narodnog muzeja Šabac</em></span></p>

<p><br />
Tokom razvoja fenomena istorijskog revizionizma, aktivističko i teorijsko iskustvo dovodili su često do uvida da je revizionistička istraživačka i propagandna praksa velikim delom zasnovana na teorijama o "dva totalitarizma", koje se u svom manje eksplicitnom vidu javljaju u vidu insistiranja na borbi protiv (svih) "političkih ekstremizama". Međunarodna i domaća naučna zajednica dala je kritičke teorijske odgovore na ovu vrstu interpretacija istorijskih ideologija i pokreta kao što su fašizam ili komunizam (koji se uobičajeno podjednako smatraju ekstremističkim) i u najvećoj meri porekla njihovu analitičku i&nbsp;interpretativnu vrednost. Međutim, u parlamentarno-političkim, medijskim i institucionalnim domenima posthladnoratovske Evrope, ovi tremini i teorije i dalje igraju ulogu ključa za interpretaciju i razumevanje prošlosti, aktuelnosti i perspektiva evropskih društava. Analiza teorija o totalitarnim „blizancima“ i politike borbi protiv „svih ekstremizama“ neminovno vodi prepoznavanju i razumevanju njihove funkcije u očuvanju status quo-a tj. hegemone vladavine „postideološke“ ideologije neoliberalnog kapitalizma.&nbsp;<br />
<br />
Kao fundament takve ideološke hegemonije ukazuje se tzv. TINA*, para-politička teza o nepostojanju bilo kakve alternative globalno-kapitalističkom ekonomskom i političkom poretku. Kao što je poznato iz mnogih istraživačkih i političkih iskustava, ova teza podrazumeva i svojevrsni Denkverbot o bilo kakvom drugačijem obliku uređenja savremenog globalnog ili lokalnih društava i društveno-ekonomskih odnosa. Da bi se svaka misao o alternativi potisnula ili diskvalifikovala, potrebno je delegitimisati i ostrakizovati svako drugačije promišljanje sveta, posebno ono koje njegovu budućnost ne vidi u svetlu opstanka globalnog kapitalističkog uređenja i raspodele u kojoj 2% svetske populacije raspolaže sa 98% svetskih resursa. U ime zataškavanja ili bojenja u ružičasto tog neodrživog stanja, čitave armije eksperata, institucija, medija i kulturnih pregalaca globalnog buržoaskog društva, vredno svakodnevno ratuju, kako protiv elementarnih aktuelnih uvida i činjenica o svetu koji nas okružuje tako i protiv istorijskih političkih znanja i iskustava, pogotovo onih koja su sa manje ili više šansi ili uspeha zamišljala drugačiji svet i drugačije društvene odnose. Svojevrsni propagandni rat se tim povodom vodi i protiv samog sećanja na neki drugačiji svet i naravno protiv same mogućnosti da se prospektivno promišljaju ideje istorijskih oslobodilačkih ideologija i pokreta. Napredni deo čovečanstva trenutno možda gubi u tom ratu, koji će ipak morati, makar samom istorijskom logikom, promeniti svoj tok. Nosioci političke i ekonomske moći kao da to znaju i čine sve da generacije koje dolaze preventivno učine dezorijentisanim i neobaveštenim o istoriji, teoriji i prirodi rata u kom htele ne htele učestvuju. U tu svrhu, obrazovni sistem, institucije kulture, mediji i kapitalom kontrolisana javnost sa manje ili više očiglednosti i direktnosti postaju oruđa indoktrinacije TINA ideologijom.&nbsp;<br />
<br />
Istraživanja koja su, sa ograničenim ciljevima i resursima obavljena u sedam muzeja u Srbiji u periodu novembar-decembar, bila su koncipirana da detektuju pretpostavljena delovanja ili uticaje „TINA“ teorija, kao i druge oblike političkih borbi za sećanje (a time i za budućnost) u državnom ideološkom aparatu. Posebno je obrađena pažnja na tumačenje istorije XX veka i pogotovu Drugog svetskog rata u novim muzejskim postavkama. Time je istraživano aktuelno stanje oficijelnog ideološkog narativa (ili bolje reći diktata), koje je zatim analizirano kriterijumima vezanim za istoriografsku faktografiju, interpretaciju i reprezentaciju. Dokumentacija, istraživanja i analize su u ovoj prilici i fokusirani na tretman "ekstremizama" (fašizma i komunizma) bilo da su kao takvi direktno obrađeni-adresirani u zbirkama kroz definicije, programske dokumente, ilustracije prakse i propagande, bilo da su predstavljeni indirektno, kroz generalnu selekciju i tretman (uključujući ignorisanje) neupitno relevantnog istoriografskog materijala.&nbsp;<br />
<br />
Na seminaru će izlaganja o situaciji u muzejima u Beogradu, Šapcu, Užicu, Novom Sadu, Nišu, Kragujevcu imati Bojana Tamindžija, Aleksandar Matković, Nenad Glišić, Marko Gavrilović, Jelena Đureinović, Bartul Čović i Igor Brajić.<br />
Priprema i moderacija seminara: Nebojša Milikić<br />
<br />
<span style="font-size:11px"><em>*(TINA je skraćenica od „There is no alternative“, poznate izjave tadašnje britanske premijerke Margaret Tačer)</em></span></p>

<p><br />
<em><span style="font-size:11px">Seminar je deo Do(Govornih) programa Kulturnog centra Rex koji podržava Fondacija za otvoreno društvo kao i projekta „Razokviravanje istorije“ koji uz podršku Evropske kulturne fondacije (ECF), Švajcarske agencije za razvoj i saradnju (SDC) i Ministarstva kulture i informacija realizuju partnerske organizacije ReEX (Beograd), AKTIV (Kosovska Mitrovica), Documenta (Zagreb) i KVART (Prijedor).</span></em></p>