Seminar za svakoga: AKTIVISTIČE PRAKSE I ISKUSTVA U SUPROTSTAVLJANJU ISTORIJSKOM REVIZIONIZMU

<p>Seminar je posvećen pregledu i diskusiji aktivističkih praksi u polju istorijskog revizionizma na bivšem jugoslovenskom prostoru. Istorijski revizionizam, koji je u manje ili više službenim verzijama i impaktima postao nezamenjivo ideološko oruđe novih društvenih elita, naišao je na različite oblike kritike i otpora, od institucionalnih do protestnih-aktivističkih i kulturno-umetničkih. Sa malim izgledima na uspeh u smislu sprečavanja revizionističkog preuzimanja produkcije oficijelnih istorijskih narativa, ove prakse su u izvesnoj meri ublažile politički udar na istoriju i nasleđe socijalizma i detektovale ideološku pozadinu ovog fenomena koji je zahvatio mnoge zemlje istočne ali i zapadne Evrope. Kroz pregled će se diskotovati koncepti i ishodi aktivističkih borbi u svetlu aktuelnih odnosa na sceni istoriografskih i kulturno-političkih debata o značaju istorije za razumevanje aktuelnog trenutka ex-jugoslovenskog kulturno-političkog prostora.<br />
<br />
Izlaganja o aktivističkim praksama i iskustvima u Srbiji i Hrvatskoj će, u okviru sastanka aktivista iz BiH i regiona imati Nebojša Milikić (Ne rehabilitaciji, Beograd) i Lovro Krnić (Antifašistički vjesnik, Zagreb).&nbsp;<br />
<br />
Apstrakti izlaganja i cv-i izlagača:<br />
<br />
<strong>Nebojša Milikić</strong>&nbsp;<br />
Neka iskustva aktivizma protiv istorijskog revizionizma u Srbiji 1987-2017<br />
<br />
Istorijski revizionizam ima specifičan razvoj u socijalističkoj Jugoslaviji. U početku je bio vođen naučno opravdanim i levim konotacijama, bivajući neminovan u situacijama pojave novih podataka, važnije memoarske literature ili umetničkih viđenja. Za istim se kasnije posezalo u etapama reformulacije ideoloških prioriteta, čime revizionizam postepeno postaje operativno sredstvo borbe različitih frakcija političkih, kulturnih i ekonomskih elita za prestiž i hegemoniju unutar državnih aparata. Kako je, usled brojnih okolnosti kao i izloženosti sve složenijim ekonomskim i političkim izazovima, dolazilo do postepene dezintegracije socijalističkog sistema i njegovog ideološkog okvira, dolazilo je do prevladavanja nacionalističkih stavova u raspravama i argumentaciji. Istorijski revizionizam tokom devedesetih postaje zvanična politika sećanja, generisana i popularisana iz manje ili više uticajnih specijalističkih, institucionalnih i medijskih krugova. Postepeno, i uz korišćenje ratnih i širih političko-ekonomskih okolnosti, dolazi najpre do rehabilitacije četničkog pokreta i njegove ideologije, zatim Nedića i uopšte svih kolaborantskih i kvislinških snaga iz Drugog svetskog rata, uz ignorisanje, negaciju ili relativizaciiju njihovih brojnih i raznovrsnih zločina. Reviziju su na različite načine i različitim sredstvima i intenzitetom sprovodile različite političke formacije, od SPSa, do partija koje su tokom dvehiljaditih činile koaliciju DOS. U svim ovim fazama i formama revizionizma i njegovih pogubnih političkih i ekonomskih posledica postojala je kritika i vođene su manje ili više vidljive borbe protiv revizionističkih tendencija, sa, razumljivo, sasvim različitih pozicija i sa različitim ciljevima. Sa uspostavljanjem hegemonije nacionalističkih diskursa u interpretaciji istorije, praćenim i omogućenim ratnim poduhvatima i razaranjima, kritički opredeljeni aktivizmi poprimaju relativno opšti zajednički cilj – negiranje i diskvalifikaciju revizionističkih istoriografskih teza u javnosti. Kako zbog heterogenosti aktera kritičkog aktivizma i njihovih različitih motiva, tako i zbog hegemonije revizionističkih tendencija u skoro celoj Evropi, taj cilj do sada nije ni približno postignut. Oblici skorije aktivističke prakse u Srbiji i iz njih proistekla iskustva biće prilika za sagledavanje mogućnosti prošlih i budućih borbi za objektivnu istorijsku sliku i tumačenje emancipatorskog potencijala jugoslovenskog socijalizma.&nbsp;<br />
<em>(Zahvaljujem se Dragomiru Olujiću na pomoći u tumačenju istorije istorijskog revizionizma u SFRJ)</em><br />
<br />
<strong>Nebojša Milikić</strong> (Beograd, 1964), kulturni radnik i aktivista, magistrirao paleontologiju, pohađao Školu za istoriju i teoriju slike i Kvir studije. Od početka devedesetih bavi se umetničkom produkcijom, nezavisnim istraživačkim radom, pisanjem i socijalnim aktivizmom. Od 2000. godine radi kao urednik i koordinator različitih programa i projekata Kulturnog centra Rex a u poslednjih nekoliko godina bavi se aktuelnim kulturnim i političkim temama putem iniciranja i vođenja programa i projekata kritičke debate i savremene umetnosti. Kao autor, koautor i moderator učestvovao je u više desetina kulturno-umetničkih projekata, izložbi, radionica i umetničkih rezidensija u zemlji i inostranstvu. Član inicijative NE REHABILITACIJI i organizacije ReEX, koje su posvećene borbi protiv istorijskog negacionizma i revizionizma.<br />
<br />
<strong>Lovro Krnić</strong><br />
Historijski revizionizam u Hrvatskoj nakon ulaska u EU<br />
<br />
S obzirom da sam aktivno ušao u borbu protiv historijskog revizionizma upravo tu negdje nakon ulaska Hrvatske u EU, kroz svoju borbu ću vam predstaviti kako se razbuktala ta pojava i do čega nas je dovela. Nakon 2013. ekstremna desnica u Hrvatskoj je u potpunosti puštena s lanca nakon što više nije bilo prijetnje neulaska Hrvatske u EU što je bio politički cilj svih glavnih političkih faktora. Trenutačna atmosfera se približava onoj s početka 90-tih samo što su sad sve institucije u potpunoj kontroli desnice i već postoji odgojeno nekoliko generacija potpuno indoktriniranih od strane Crkve i obrazovnog sustava pa se situacija čini bezizlazna. Tako samo 23% maturanata misli da je NDH bila ono što zasigurno je - fašistička tvorevina, a što drugo da i misle kad se ustaški zločini u udžbenicima spominju u pola jedne rečenice, a Stepinčeva Crkva održava podiže spomenike i održava mise za ustaše. Hrvatski institut za povijest i Institut društvenih znanosti nazvan po Ivi Pilaru koji je pokušavao dokazati rasne razlike između hrvatske arijske rase i srpske tamnije predarijske, zapošljavaju historijske revizioniste koji veličaju ustaše i Handžar diviziju, smatraju da su ustaše krive za 0,13% zločina u DSR ili sami sebe nazivaju velikohrvatima. Wikipedija na hrvatskom jeziku je u potpunoj kontroli klerikalaca i ekstremne desnice koja preko nje želi zauvijek zaključati ustaške mitove kao povijesne činjenice. Najvažniji medijski kanal HRT se pretvorilo u promotivni kanal za filmove u produkciji ustašofilskih udruga kao što je "Počasni blajburški vod" i ugošćava pseudopovjesničare koji svaki tjedan uspijevaju povećati broj stradalih ustaša za stotinjak tisuća u najgledanijim terminima. Tako da se mnoštvo ustašofilskih portala koji na dnevnoj bazi proizvode mržnju i izmišljaju nove laži sad čine kao minoran problem.<br />
<br />
<strong>Lovro Krnić</strong>, rođen 1980. u Šibeniku, živi u Zagrebu od 2004. U aktivističke vode se uključio preko projekta Wikipedije. Nakon toga se učlanio u Mrežu antifašistkinja Zagreba gdje je sudjelovao u ponovnom pokretanju "Trnjanskih kresova", proslave oslobođenja Zagreba. Pokrenuo je i sudjelovao u mnoštvu akcija čišćenja fašističkih grafita u nekoliko gradova, te uređenju i restauraciji spomenika NOB-a. Za portal Lupigu objavio nekoliko istraživačkih tekstova u kojima su raskrikani falsifikati i laži deničarskih revizionsta, te članke o povijesti Šibenika u NOB-u. Član projekta Kartografija otpora koji istražuje ilegalni Zagreb 1941-45., mreže i organizacije otpora te njihovo utemeljenje u radničkom i partijskom organiziranju tridesetih godina. Vodi stranicu Antifašistički vjesnik preko koje daje doprinos u borbi protiv aktualne fašizacije društva i rehabilitacije ustaštva.</p>

<p>Organizacija i produkcija: ReEX, BASOC i KVART, u okviru projekta „Razokviravanje istorije“&nbsp;</p>